Uncategorized
Γιώργος Μισαηλίδης 0
Μοιραστείτε το άρθρο:

Στη σύγχρονη κουλτούρα, η άνεση προβάλλεται συχνά ως βασικός στόχος ζωής.
Λιγότερος κόπος, λιγότερη δυσκολία, περισσότερη ευκολία. Η τεχνολογία, οι υπηρεσίες και οι κοινωνικές αφηγήσεις υπόσχονται ότι όσο μειώνουμε την προσπάθεια, τόσο θα αυξάνεται η ψυχική μας ηρεμία.

Ωστόσο, η καθημερινή εμπειρία πολλών ανθρώπων δείχνει το αντίθετο.
Παρά τη μεγαλύτερη άνεση, αναφέρουν εσωτερική ανησυχία, αίσθηση κενού και μια δυσκολία να νιώσουν πραγματικά ικανοποιημένοι. Εδώ να σημειωθεί ότι η άνεση δεν είναι «κακή» αλλά χρήσιμη ως αποκατάσταση όμως , όχι ως αυτοσκοπός.

Η ψυχολογική έρευνα επιβεβαιώνει ότι η άνεση από μόνη της δεν αποτελεί συνθήκη ψυχικής ευεξίας. Αντιθέτως, όταν η ζωή οργανώνεται αποκλειστικά γύρω από την αποφυγή της δυσκολίας, μπορεί να υπονομευθεί η αίσθηση νοήματος και προσωπικής αξίας.

Η διαφορά ανάμεσα στην άνεση και την ηρεμία

Η άνεση αφορά την απουσία δυσφορίας.
Η ψυχική ηρεμία, όμως, αφορά την αίσθηση εσωτερικής συνοχής.

Έρευνες στη θετική ψυχολογία δείχνουν ότι η ευχαρίστηση και η άνεση (hedonic well-being) δεν ταυτίζονται με τη βαθύτερη ψυχική ευεξία που συνδέεται με νόημα, στόχους και προσωπική ανάπτυξη (eudaimonic well-being) (Ryan & Deci, 2001). Οι άνθρωποι μπορεί να νιώθουν άνετα, αλλά όχι ουσιαστικά καλά.

Όταν η ζωή στερείται προκλήσεων που έχουν προσωπική σημασία, η άνεση μετατρέπεται σε στασιμότητα. Η απουσία απαιτήσεων δεν οδηγεί απαραίτητα σε ηρεμία, αλλά συχνά σε ανία και αποσύνδεση.

Η ανάγκη για δομημένη προσπάθεια

Ο άνθρωπος δεν είναι σχεδιασμένος μόνο για άνεση.
Είναι σχεδιασμένος για δομημένη προσπάθεια. Η δομημένη προσπάθεια μοιάζει με κάποιον που προπονείται για έναν συγκεκριμένο αγώνα: δεν κουράζεται λιγότερο, αλλά γνωρίζει γιατί κουράζεται και πού οδηγεί η προσπάθειά του.

Όπως έχει επισημάνει ο ψυχίατρος Viktor Frankl, το νόημα δεν ανακαλύπτεται στην ευκολία, αλλά στη δέσμευση και την ανάληψη ευθύνης. Η προσπάθεια αποκτά αξία όταν συνδέεται με κάτι που υπερβαίνει την άμεση ευχαρίστηση (Frankl, 1959).

Μελέτες δείχνουν ότι η ανάληψη απαιτητικών αλλά εφικτών στόχων ενισχύει την αυτοεκτίμηση, την αίσθηση επάρκειας και τη συνολική ψυχική ανθεκτικότητα (Bandura, 1997). Αντίθετα, η χρόνια αποφυγή δυσκολιών μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη εμπιστοσύνη στον εαυτό και αυξημένο άγχος όταν προκύπτουν αναπόφευκτες προκλήσεις.

Όταν η άνεση γίνεται παγίδα

Σε πολλές περιπτώσεις, η υπερβολική έμφαση στην άνεση λειτουργεί ως μηχανισμός αποφυγής.
Η αποφυγή προσωρινά μειώνει τη δυσφορία, αλλά μακροπρόθεσμα ενισχύει την αίσθηση αδυναμίας.

Η γνωσιακή–συμπεριφορική έρευνα έχει δείξει ότι η αποφυγή αποτελεί βασικό παράγοντα διατήρησης του άγχους και της χαμηλής αυτοπεποίθησης (Beck, 1976). Όσο λιγότερο εκτίθεται κανείς σε προκλήσεις, τόσο πιο απειλητικές μοιάζουν.

Έτσι, η άνεση μετατρέπεται σε παγίδα:
προστατεύει βραχυπρόθεσμα, αλλά περιορίζει μακροπρόθεσμα.

Τι μπορεί να βοηθήσει

Η ψυχική ηρεμία δεν επιτυγχάνεται με τη συνεχή μείωση των απαιτήσεων.
Επιτυγχάνεται όταν οι απαιτήσεις αποκτούν νόημα.

Η ύπαρξη ρόλων, στόχων και ευθυνών που έχουν προσωπική σημασία δημιουργεί εσωτερική σταθερότητα. Όταν ο κόπος συνδέεται με κάτι ουσιώδες, η δυσκολία γίνεται ανεκτή και συχνά ενισχυτική. Η επιλεγμένη δυσκολία, για παράδειγμα η προσπάθεια επίτευξης ενός στόχου που για εμάς έχει αξία, είναι πολύ πιο εποικοδομητική για το άτομο από ότι μια τυχαία δυσκολία.

Η ψυχολογική υποστήριξη, σε αυτό το πλαίσιο, δεν στοχεύει στην αποφυγή της ζωής, αλλά στην ικανότητα να τη σηκώνουμε.

Συμπέρασμα

Η άνεση μπορεί να προσφέρει προσωρινή ανακούφιση, αλλά δεν εγγυάται ψυχική ηρεμία.
Η ηρεμία προκύπτει όταν η ζωή έχει δομή, κατεύθυνση και νόημα.

Και αυτά δεν βρίσκονται στην αποφυγή, αλλά στη συνειδητή εμπλοκή.

Βιβλιογραφία

  • Frankl, V. E. (1959). Man’s Search for Meaning. Beacon Press.
  • Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2001). On happiness and human potentials. Annual Review of Psychology, 52, 141–166.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. Freeman.
  • Beck, A. T. (1976). Cognitive Therapy and the Emotional Disorders. International Universities Press.

Σχετικά με τον συντάκτη

Βιογραφικά Στοιχεία
00306973986834 [email protected] | ιστοσελίδα

Ο Γεώργιος Μισαηλίδης διαθέτει πολυετή θεωρητική, κλινική και επαγγελματική εμπειρία στον χώρο της ψυχικής υγείας, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύγχρονη ψυχική δυσφορία που σχετίζεται με απώλεια κατεύθυνσης, υπαρξιακή κόπωση, δυσκολία ανάληψης ρόλων και αποδιοργάνωση της ψυχικής λειτουργίας.

Έχει σπουδάσει Ψυχολογία στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος (Deree) και είναι κάτοχος μεταπτυχιακής εξειδίκευσης στη Γνωσιακή Αναλυτική Ψυχοθεραπεία, καθώς και μεταπτυχιακών σπουδών στην Εφαρμοσμένη Ψυχολογία (PgC in Applied Psychology) μέσω του Πανεπιστημίου του Λίβερπουλ.

Παράλληλα, έχει ολοκληρώσει σπουδές στον Ευρωπαϊκό Πολιτισμό στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο και έχει συμμετάσχει σε εκτενή προγράμματα επιμόρφωσης και σεμινάρια στην ψυχοθεραπεία, την ψυχοπαθολογία, την κοινωνική ψυχολογία και την ψυχική ανθεκτικότητα.

Διαθέτει εκτεταμένη επαγγελματική εμπειρία στο Υπουργείο Δικαιοσύνης, η οποία του έχει προσφέρει ουσιαστική γνώση του θεσμικού πλαισίου και των ψυχοκοινωνικών παραγόντων που συνδέονται με τη νεανική παραβατικότητα και τη δυσλειτουργική συμπεριφορά.

Σε συνδυασμό με τη μακροχρόνια εμπειρία του ως εκπαιδευτικός, με περισσότερες από 16.000 ώρες διδασκαλίας σε παιδιά και εφήβους — συμπεριλαμβανομένων μαθητών με μαθησιακές και συμπεριφορικές δυσκολίες — μπορεί να αναλαμβάνει αποτελεσματικά περιστατικά παραβατικών νέων, καθώς και να παρέχει ουσιαστική υποστήριξη και καθοδήγηση σε γονείς χάρις την επι σειρά ετών παρουσία του στο υπουργείο Δικαιοσύνης.

Η συγγραφική και κλινική του προσέγγιση βασίζεται στη θέση ότι η ψυχική υγεία δεν ταυτίζεται με την απουσία συμπτωμάτων, αλλά με την ύπαρξη νοήματος, κατεύθυνσης και βιώσιμης ψυχικής δομής, επιχειρώντας να γεφυρώσει την επιστημονική γνώση με την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία μέσα από ένα πλαίσιο σοβαρό, λειτουργικό και ανθρώπινο.

Επιπλέον για το αρνητικό φαινόμενο της παραβατικότητας ανηλίκων στην εποχή μας αλλά και της σημασίας του αθλητισμού στον εσωτερικό κόσμο του ατόμου.

Περισσότερα Άρθρα

Μοιραστείτε το άρθρο:

Διαβάστε ακόμη...

Κατηγορίες:Uncategorized