Η δύναμη της συγχώρεσης αναφέρεται πολύ συχνά στην “εργαλειοθήκη” της ψυχολογίας και της ψυχοθεραπείας. Όχι άδικα. Το να μπορούμε να συγχωρέσουμε τους άλλους, είναι ένα ισχυρό μέσο για να πάμε παρακάτω την ζωή μας, να προχωρήσουμε χωρίς “κρατούμενα”, χωρίς “υποχρεώσεις”.

Τι σημαίνει όμως συγχωρώ; Πως αντιλαμβανόμαστε την έννοια της συγχώρεσης; Ας δούμε πρώτα την ετυμολογία της λέξης: Το ρήμα συγχωρώ είναι σύνθετο, από τις λέξεις “συν+χώρος”, δηλαδή να μπορώ να “χωρέσω και…”, να “χωρώ και αυτό…”. Στην πράξη η συγχώρεση προϋποθέτει συναισθηματικό και ψυχικό χώρο για να τοποθετήσουμε μέσα σ’ αυτόν ότι μας συνέβη.

Χρειάζεται να βρούμε την δύναμη, την ψυχική δύναμη, να συμπεριλάβουμε στην ιστορία της ζωής μας τις άσχημες εμπειρίες που μας έχουν πονέσει, μας έχουν πληγώσει. Αυτό δεν αφορά μόνο την σχέση μας με τους άλλους, αφορά και ότι νιώθουμε για τον ίδιο μας τον εαυτό! Μάλιστα είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε να συγχωρούμε και τον εαυτό μας!

Ίσως κάποιες φορές είναι σημαντικότερο να ξεκινήσουμε από αυτό… Συγχωρώ σημαίνει αποδέχομαι, δεν αντιστέκομαι στα δεδομένα των γεγονότων. Αυτό που συνέβη δεν μπορεί να αλλάξει, ο χρόνος δεν μπορεί να γυρίσει πίσω, ότι έγινε- δυστυχώς- δεν μπορεί να ξεγίνει. Όσο επώδυνη και αν είναι μια τέτοια αλήθεια, είναι για το δικό μας καλό να την αποδεχτούμε.

Βέβαια προσοχή: Συγχωρώ δεν σημαίνει απαραίτητα, συμφωνώ. Αποδέχομαι δεν σημαίνει συνυπογράφω! Ούτε χρειάζεται να χαιρόμαστε ή να μην λυπόμαστε για ένα “κακό” που μας βρήκε! Είναι άλλο το ένα και άλλο το άλλο… Για την ακρίβεια χρειάζονται και τα δύο: Χρειάζεται να βιώσουμε τα συναισθήματα μιας απώλειας, να αφεθούμε, να επιτρέψουμε στον εαυτό μας να κλάψει, να πονέσει, ακόμα και να υποφέρει, “έτσι κι αλλιώς αυτό είναι που μας συμβαίνει αυτήν την στιγμή”, αλλά με τον χρόνο, ωφελεί να μπορέσουμε να συγχωρέσουμε εαυτόν ( και αλλήλους) για αυτό που έγινε… Να μπορέσουμε να πάμε παρακάτω, να συνεχίσουμε να προχωράμε εμπρός.

Διαφορετικά κινδυνεύουμε να καθηλωθούμε στην απώλεια, στο πρόβλημα, σε καθετί που μας κρατά προσκολλημένους στα γεγονότα, σε μία κουβέντα, μία στραβή ματιά… Είναι κρίμα, μερικές ζωές να μένουν στάσιμες, να χαραμίζονται, αδυνατώντας να προχωρήσουν. Είναι κρίμα η ζωή να περνά και να χάνεται…

Θέλει μεγαλείο ψυχής η συγχώρεση, όμως είναι για καλό. Πρώτα απ’ όλα το δικό μας καλό. Γιατί το καλό επιστρέφει πάντα και όπως είπε πρώτος ο μεγάλος υπαρξιστής φιλόσοφος Φ.Νίτσε: “ Ό,τι δεν μας σκοτώνει μας κάνει πιο δυνατούς!”.

To άρθρο Πως αντιλαμβανόμαστε την έννοια της συγχώρεσης; μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.

Το να μπορούμε να συγχωρέσουμε είναι «δύναμη». Είναι ένα μέσο για να προάγουμε την ποιότητα της ζωής μας, την καθημερινότητα μας – κυρίως με όρους ψυχικής ηρεμίας, αλλά και αυτοί με την σειρά τους επηρεάζουν και τις πιο πρακτικές εκδοχές  των εκάστοτε δράσεων μας…

Τι εννοούμε με την λέξη «συγχώρεση»? Πως αντιλαμβανόμαστε τη συγχώρεση ως πράξη κι όχι ως θεωρία… Γιατί η αλήθεια είναι πως πολύ πιο εύκολα θα σκεφτόμασταν κάτι τέτοιο παρά θα το κάναμε! Συγχωρώ, λοιπόν, σημαίνει – κατ’ αρχάς ετυμολογικά – «κάνω χώρο», σημαίνει, διευρύνομαι, μεγαλώνω, ανοίγω για να χωρέσει το «Άλλο», το «Αντίθετο», ακόμη κι αυτό που με πλήγωσε, μου έκανε κακό.  Ανοίγω για να χωρέσω την αδυναμία του άλλου, του συνανθρώπου μου, διευρύνομαι δείχνοντας μεγαλοψυχία και αξιοπρέπεια…

Οπωσδήποτε κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο, ούτε συμβαίνει αυτονόητα, αυτόματα, ίσα-ίσα… Οι άνθρωποι θυμώνουμε , πεισμώνουμε, ανοίγουμε βεντέτες. Όμως έτσι η πληγή συντηρείται, δεν κλείνει. Ο πόνος, ο θυμός, μας καθηλώνει στα ίδια πικρά συναισθήματα και στερούμαστε τη δυνατότητα να προχωρήσουμε, να εξελιχθούμε σε κάτι καλύτερο…

Το ίδιο συμβαίνει και με τον ίδιο μας τον εαυτό! Δεν μας συγχωρούμε… Είμαστε (συνήθως) αυστηροί κριτές, δεν μας αναγνωρίζουμε ελαφρυντικά, δεν δεχόμαστε το Λάθος. Αντιθέτως : αφηνόμαστε στις αυτοτιμωρητικές τύψεις να μας βασανίζουν για πολύ καιρό. Τύψεις και ενοχές… Γενιές ολόκληρες μεγάλωσαν στερούμενες την ευκαιρία να απελευθερωθούν από αυτό το βάσανο. Ενοχές σχεδόν για τα πάντα… Έναντι τι? Μιας τελειότητας? Ενός και μοναδικός Σωστού? Ενός «θα έπρεπε»?

Συγχωρώ σημαίνει κάνω χώρο… Ακόμη και για το λάθος… Ίσως να μπορέσουμε να αποδεχτούμε ότι δεν είμαστε Τέλειοι, ότι δεν-τα-ξέρουμε-όλα. Και ίσως έτσι, ίσως τότε ανακουφιστούμε, ίσως τότε ανασάνουμε.. Και ίσως πάμε παρακάτω, μακρύτερα…

—

Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι  Ψυχολόγος- Ψυχοθεραπευτής στην Αθήνα, πτυχιούχος Πανεπιστημίου Αθηνών, μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Εθνικής Εταιρείας Ψυχοθεραπείας Ελλάδος. τ. συνεργ. στο Ευγενίδειο Νοσοκομείο Επιστημονικός Υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”.

To άρθρο Να μπορούμε να συγχωρέσουμε είναι «Δύναμη»! μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.