Όλοι όσοι έχουμε την εμπειρία μίας μακροχρόνιας σχέσης γνωρίζουμε ότι η διατήρηση της, το να κρατηθεί η φλόγα της, δεν είναι ούτε εύκολο, ούτε αυτονόητο. Και δεν αρκεί να προσπαθεί μόνο ο ένας σύντροφος για να διατηρηθεί μια σχέση ζωντανή, ζεστή και λειτουργική.

Τα 5 βασικά βήματα που ακολουθούν, αν και μοιάζουν απλά και προφανή ( ωστόσο δεν είναι -στην πράξη αποδεικνύονται δυσκολότερα απ’ ότι θα νόμιζε κανείς ) είναι σημαντικό να ακολουθούνται και από τα δύο μέρη ενός ζευγαριού. Αν συμβεί κάτι τέτοιο ίσως και μόνο η αμοιβαιότητα της προσπάθειας να αρκεί.

Βήμα πρώτο:

Εμπιστευτείτε! Αυτό είναι το βασικότερο, είναι πάνω απ’όλα.

Αν υποθέσουμε ως αυτονόητη την αγάπη σε ένα ζευγάρι, τότε ο βασικός πυλώνας για να στηριχθεί είναι η εμπιστοσύνη.

Παίρνω εμπιστοσύνη σημαίνει ”αναπνέω”, αφήνομαι, ”λύνομαι”, δεν ντρέπομαι, δεν φοβάμαι, είμαι ο εαυτός μου,

νοιώθω ότι είμαι αποδεκτός, είμαι αυθεντικός… Συνθήκες απαραίτητες και ευεργετικές για να αναπτυχθεί μια σχέση απρόσκοπτα και ειλικρινά.

Βήμα δεύτερο:

Περιορίζω την κριτική (ιδίως για τα λιγότερο σημαντικά ζητήματα).

Δεν μπορούμε ούτε χρειάζεται να αλλάξουμε τον άλλο. Πρέπει να μπορέσουμε να αποδεχτούμε τον άλλον ως έχει-με τα καλά του και τα κακά του- αλλιώς καλύτερα και για τους δύο να αποχωρήσουμε. Εξάλλου το ίδιο ισχύει και για τον εαυτό μας: θέλουμε να μας αγαπάνε γι’αυτό που είμαστε κι όχι γι’ αυτό που μας θέλουνε, θέλουμε την αγάπη και τον θαυμασμό κι όχι την κριτική και την επίκριση του άλλου.

Βήμα τρίτο:

Δώστε χώρο στις προσωπικές σας ανάγκες.

Με τον καιρό μέσα σε μια σχέση αναδύεται η ανάγκη για προσωπικό χώρο και χρόνο. Κάποιοι φοβούνται να το παραδεχτούν και να το φροντίσουν. Όμως στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κάτι κακό ή απειλητικό σ’ αυτό – οπότε ας το απενοχοποιήσουμε, χωρίς να αγωνιούμε ότι έτσι αναιρείται η αγάπη μας για τον άλλον.

Βήμα τέταρτο:

Ζητήστε συγνώμη.

Αντισταθείτε στην εγωιστική παρόρμηση ότι για όλα φταίει ο άλλος. Ποτέ εξάλλου δεν φταίει μόνο ένας. Κάντε το πρώτο βήμα εσείς διευκολύνοντας την κατάσταση (θα εκπλαγείτε από την ανταπόκριση που θα λάβετε)

Βήμα πέμπτο:

Εκφράστε τα συναισθήματά σας.

Μια καλή κουβέντα, μια αγκαλιά, ένα φιλί, μια έκφραση αγάπης, ένα ”σ’ αγαπώ”, είναι πάντα ο καλύτερος τρόπος να δείξουμε την φροντίδα μας και το νοιάξιμο μας για τον άλλον. Ποτέ δεν  περισσεύουν και ποτέ δεν είναι αρκετά. Η συναισθηματική ένωση, μαζί με την πνευματική και τη σαρκική, αθροίζουν το νόημα μιας ολοκληρωμένης σχέσης. Και για όσους έχουν την ”ευλογία” σ’ αυτήν την συνθήκη προστίθενται και τα παιδιά…

To άρθρο Ένας σύμβουλος γάμου γράφει για την εγωιστική παρόρμηση: «Για όλα φταίει ο άλλος!» μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.

Η εκτίμηση και η ευγνωμοσύνη είναι τα συναισθήματα που θα έπρεπε να μας απασχολούν στις περιπτώσεις που παρατηρούμε πως απομακρύνονται από εμάς οι φίλοι και συγγενείς.

Η εκτίμηση είναι κάτι που κερδίζεται όπως και η εμπιστοσύνη. Ξεκινάει από μηδενικής βάσεως και σταδιακά καλλιεργείται είτε θετικά είτε αρνητικά ανάλογα με την επικοινωνία και την συναναστροφή. Δεν είναι δεδομένη στις διαπροσωπικές επαφές, θα πρέπει να δουλευτεί και αναλόγως θα υπάρχει η αντίστοιχη συμπεριφορά.

Αντίπαλο δέος της εκτίμησης είναι ο εγωισμός. Η εκτίμηση είναι σχεδόν ταυτόσημη με τον σεβασμό. Για να δείξεις πως εκτιμάς τον άλλον, θα πρέπει να το σέβεσαι. Για να τον σέβεσαι, θα πρέπει να παραμερίσεις τον εγωισμό σου και να συμμετέχεις στο «παιχνίδι» της σχέσης και της επαφής με τους άλλους με τους ίδιους κανόνες. Δεν είσαι ανώτερος τους… δεν είσαι κατώτερος τους. Είστε δύο άνθρωποι που οφείλετε να έχετε αμοιβαία εκτίμηση και σεβασμό για να εξελιχτεί αρμονικά και ώριμα η σχέση σας.

Ο άνθρωπος που θα σέβεται τις πράξεις των άλλων, που νιώθει ευγνωμοσύνη, που κατανοεί πότε θα πρέπει να επιδείξει εγωισμό για να μην χάσει τον εαυτό του… Αυτός είναι ο άνθρωπος που θα ξέρει να εκτιμάει και όταν εκτιμάς δεν χάνεις… Δεν χάνεις ούτε τον φίλο σου, ούτε τον σύντροφο σου, ούτε κανέναν!

Πολύ κρίμα που ξεχάσαμε να εκτιμάμε…

—

Το άρθρο συνυπογράφουν οι ψυχολόγοι του Κέντρου Συμβουλευτικής & Ψυχολογικής Υποστήριξης «Επαφή», Γιάννης  Ξηντάρας, Ράνια  Λεμονή, Αγλαΐα Κρητικού, Κατερίνα Καλλιακούδη, Χάρης Παλίδης και Μαντώ Κωνσταντουλάκη.

To άρθρο Ξεχάσαμε να εκτιμάμε… μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.

Προφανώς η κάθε σχέση είναι διαφορετική και δεν υπάρχει ένας γενικός κανόνας ή κάποιο βιβλίο το οποίο μας καθοδηγεί και μας λέει πώς να φερθούμε για να γλιτώσουμε τις κακοτοπιές. Σε καμία σχέση δεν είναι όλα ρόδινα, σίγουρα υπάρχουν δυσκολίες και προβλήματα που άλλοτε λύνονται και άλλοτε όχι. Παρ’ όλα αυτά οι εμπειρίες, η λογική και η έλλειψη εγωισμού σε μία σχέση είναι καλοί κανόνες που βοηθούν στο να αποφευχθούν αρκετές κακοτοπιές.

Σε μία σχέση δεν γίνεται να φταίνε μόνο οι άλλοι… Δεν γίνεται πάντοτε εμείς να είμαστε οι σωστοί και οι άλλοι να κάνουν λάθος. Κάπου σφάλουμε! Η σχέση αποτελείται από δύο άτομα, από δύο άτομα εντελώς διαφορετικά ως προς την ιδιοσυγκρασία τους, που κουβαλάνε διαφορετικές εμπειρίες και πιστεύω. Ο καθένας μέσα στη σχέση μπορεί να σκέφτεται διαφορετικά πάνω σε ένα γεγονός αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι εμείς είμαστε λάθος ούτε και η άλλη μεριά, απλά διαφέρουν οι απόψεις μας. Πάνω σε κάθε διαφωνία λοιπόν, η κάθε πλευρά θα πρέπει να αναλαμβάνει το μερίδιο ευθύνης που της αναλογεί (!)…

Επίσης, ένας άλλος κανόνας μέσα σε μία σχέση είναι ότι δεν πρέπει να μας καταβάλλει ο εγωισμός και να περιμένουμε από τον άλλον να κάνει το πρώτο βήμα. Εννοείται, βέβαια, πως ούτε και οι άλλοι πρέπει να περιμένουν μόνο από εμάς την αντίστοιχη κίνηση. Σχέση νοείται όταν και τα δύο άτομα προσπαθούν από κοινού, παίρνουν πρωτοβουλίες σε μία κρίσιμη κατάσταση . Η πρωτοβουλία και η ανάληψη δράσης, σε αντίθεση με την παθητικότητα είναι ένα από το μυστικά που μπορούν να σώσουν την σχέση. Προσοχή λοιπόν γιατί σίγουρα θα κουράσ(τ)ει εάν μόνο ο ένας (κατ’ επανάληψη) αναλαμβάνει δράση.

Επιπλέον, είναι ορθή η φράση «στους δύο τρίτος δεν χωρεί». Με λίγα λόγια αν προκύπτει κάποιο πρόβλημα στη σχέση σας, λύστε το μόνοι σας, αφήστε απ’ έξω τρίτα πρόσωπα, όπως τους γονείς σας. Οι γονείς σπάνια μπορούν να είναι ουδέτεροι, ίσως επιδεινώσουν το πρόβλημα αντί να σας βοηθήσουν να το λύσετε. Καλύτερα, αν θέλετε να το συζητήσετε, να συμβουλευτείτε ένα φίλο σας που εμπιστεύεστε αρκετά και μετράει για εσάς η άποψή του!

Τέλος, σημαντικό είναι να αφήσετε λίγη απόσταση από τη στιγμή που θα προκύψει το πρόβλημα. Η πρωταρχική αντίδραση τις περισσότερες φορές είναι και η πιο λανθασμένη. Εκείνη τη στιγμή το μυαλό δεν σκέφτεται καθαρά, είναι θολωμένο και επομένως οι πρώτες αντιδράσεις θα είναι καταστροφικές. Ο παρορμητισμός και οι σπασμωδικές αντιδράσεις μάλλον θα μεγαλώσουν το πρόβλημα. Καλύτερα πάρτε το χρόνο σας, σκεφτείτε λογικά και ήρεμα και ύστερα πάρτε την πρωτοβουλία να πλησιάσετε τον σύντροφό σας για να βρείτε μία από κοινού λύση για το θέμα που σας απασχολεί.

Οι σχέσεις είναι τόσο ευάλωτες, δύσκολα συνάπτονται αλλά εύκολα γκρεμίζονται. Τι να κάνετε γι’αυτό; Θέστε γερά θεμέλια στη σχέση σας. Μπορεί να είναι δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο… Μόνο οι ισχυρές βάσεις μπορούν να συντηρήσουν μία σχέση και να την κάνουν να αντέξει μέσα στο χρόνο!

To άρθρο Σε καμία σχέση δεν είναι όλα ρόδινα... μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.

Αναρωτιέμαι μερικές φορές: Γιατί αφήνουμε τους άλλους να μας πληγώνουν; Γιατί τους επιτρέπουμε να μας αλλάξουν και να μας απομακρύνουν απ΄τον πραγματικό μας εαυτό; Έναν εαυτό ελεύθερο και ανεξάρτητο που του αξίζει να είναι ευτυχισμένος;

Κι αν συμφωνούμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να γίνεται, δεν θα έπρεπε να το επιτρέπουμε, τότε τι μπορούμε να κάνουμε ώστε να το αποτρέψουμε; Τι χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ώστε να σταματήσουμε την προσωπική απαξίωση και την αλλοτρίωση μας, ώστε να ξαναγυρίσουμε στις βασικές μας τις δομές και τις αξίες;

• Όσοι μας πληγώνουν δεν μας αξίζουν. Δεν μας αξίζει να καταστρέφουν την αυτοεκτίμηση μας, να μην μας σέβονται, να μην μας αγαπούν! Πρέπει όμως πρώτα να αγαπήσουμε εμείς τον εαυτό μας για να έχουμε ένα στήριγμα, και μια αφετηρία για το δύσκολο ταξίδι της απαγκίστρωσης!
• Όσοι μας πληγώνουν είναι βαθιά εγωϊστές και ενδιαφέρονται μόνο για τον εαυτό τους. Είναι ιδιοτελείς και ανίκανοι (ή ανήμποροι) να δημιουργήσουν μια σχέση μέσω της κατανόησης, της εμπιστοσύνης και του σεβασμού, είναι άνθρωποι που πάντα θέτουν σε προτεραιότητα τις δικές τους ανάγκες, τις δικές τους αξίες και πιστεύω.
• Όσοι μας πληγώνουν είναι άνθρωποι αγενείς, που μας υποτιμούν με κάθε ευκαιρία, κυρίως όμως με τον τρόπο που μας μιλούν: Με τόνο υποτιμητικό, σαρκαστικό φωνάζοντας… προσβάλουν την αυτοεκτίμησή μας, μπλοκάρουν την επικοινωνία και δημιουργούν ένα κλίμα ανασφάλειας και τρομοκρατίας…

Δύσκολες καταστάσεις που όμως δεν λύνονται με ευχολογία.

Θέλει θάρρος και πίστη, εμπιστοσύνη στον «χαμένο» μας εαυτό, στις «ξεχασμένες» μας δυνάμεις, στις αξίες μας. Θέλει να μπορούμε πρωτίστως να πούμε «ΟΧΙ» σε ότι μας προσβάλει, μας υποτιμά, μας καταδυναστεύει. Στη ζωή, πρέπει να μάθουμε να θέλουμε προτεραιότητες και η πρώτη προτεραιότητα είναι η αξιοπρέπειά μας. Αν αγαπάμε και σεβόμαστε τον εαυτό μας τότε (ίσως) δεν θα επιτρέψουμε στους άλλους να μας βλάψουν…

Εν κατακλείδι, και με μια διάθεση αυτοκριτικής, ας ρίξουμε μια ματιά μέσα μας κι ας αναρωτηθούμε: Τελικά εμείς οι ίδιοι, τι πιστεύουμε για τους εαυτούς μας; Αξίζουμε; Αξίζουμε την αγάπη, τον σεβασμό, την ισοτιμία και την κατανόηση στις σχέσεις μας με τους άλλους; Κι αν ναι (πράγμα το οποίο ελπίζω όλοι να νιώσετε!) Τότε γιατί τους επιτρέπουμε να μας πληγώνουν και να μας υποτιμούν;

—

Ο Γιάννης Ξηντάρας είναι Ψυχολόγος- Σύμβουλος γάμου, απόφοιτος Πανεπιστημίου Αθηνών και Strathclyde University. Mέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και της Ελληνικής Προσωποκεντρικής και Βιωματικής Εταιρείας , επιστημονικός υπεύθυνος στο Κέντρο Συμβουλευτικής και Ψυχολογικής Υποστήριξης “Επαφή”. www.simvouleftikigamou.gr

To άρθρο Γιατί αφήνουμε τους άλλους να μας πληγώσουν μπορείτε να το βρείτε ολόκλληρο στο myPsychology.